Ekran Kartı Fanı Dönmüyor | Sebepleri ve Çözümler
- 1. Ekran Kartı Fanı Dönmüyor | Sebepleri ve Kesin Çözümler
- 1.1. Ekran Kartı Fanı Dönmüyor: Problem Nasıl Teşhis Edilir?
- 1.1.1. 1. 0 RPM Fan Modu Kontrolü
- 1.1.2. 2. Yazılımla Fan Devri Takibi
- 1.2. Ekran Kartı Fanı Dönmüyor: Yaygın Nedenler (Derinlemesine Analiz)
- 1.2.1. 1. Tozlanma ve Fiziksel Engeller
- 1.2.2. 2. Fan Rulman (Bearing) Arızası
- 1.2.3. 3. Fan Motorunun Yanması
- 1.2.4. 4. Fan Soketinin Çıkması veya Temassızlık
- 1.2.5. 5. Yanlış Fan Eğrisi / Yazılım Çakışması
- 1.2.6. 6. Ekran Kartı Sıcaklık Sensör Arızası
- 1.2.7. 7. VBIOS Fan Kontrol Sorunları
- 1.2.8. 8. Güç Kaynağı Problemleri
- 1.3. Ekran Kartı Fanı Dönmüyor: Kesin Çözüm Rehberi
- 1.3.1. 1. Yük Testi ile Sorunu Doğrulayın
- 1.3.2. 2. MSI Afterburner ile Manuel Fan Testi
- 1.3.3. 3. Fan Kanatlarını ve Rulmanı Temizleyin
- 1.3.4. 4. Fan Soketini Yeniden Takın
- 1.3.5. 5. Termal Pad ve Termal Macun Yenileme
- 1.3.6. 6. BIOS Fan Ayarlarını Sıfırlayın
- 1.3.7. 7. Arızalı Fanı Değiştirin
- 1.3.8. 8. PSU Testi Yapın
- 1.4. Fan Dönmüyor Ama Ekran Kartı Isınmıyorsa?
- 1.5. Ekran Kartı Fanının Dönmemesi Zararlı mı?
- 1.6. Garanti Kapsamı
- 1.7. Sonuç
Ekran Kartı Fanı Dönmüyor | Sebepleri ve Kesin Çözümler
Odak kelime: ekran kartı fanı dönmüyor
Modern ekran kartları yüksek performans gerektiren oyunlar, 3D modelleme yazılımları ve yoğun grafik işlemleri sırasında ciddi ısı üretir. Bu nedenle fanlar, ekran kartının sağlıklı çalışması için kritik bir bileşendir. Ancak bazı kullanıcılar zamanla “ekran kartı fanı dönmüyor” problemiyle karşılaşabilir. Bu sorun, basit bir toz birikiminden fan motoru arızasına kadar birçok sebepten kaynaklanabilir. Bu kapsamlı rehberde hem sıradan kullanıcılar hem de teknik bilgi sahibi olanlar için tüm nedenleri ve çözüm yöntemlerini detaylı biçimde ele alıyoruz.
Ekran Kartı Fanı Dönmüyor: Problem Nasıl Teşhis Edilir?
Öncelikle fanın gerçekten arızalı olup olmadığını anlamak gerekir. Çünkü bazı modern GPU modellerinde fanlar düşük sıcaklıklarda bilinçli olarak durdurulur.
1. 0 RPM Fan Modu Kontrolü
ASUS, MSI, Gigabyte, EVGA gibi markaların birçoğu, kart düşük yük altındayken fanları tamamen durduran “0 dB / 0 RPM” sistemine sahiptir. Bu özellik:
- Gürültüyü azaltmak
- Fan ömrünü uzatmak
- Düşük yükte gereksiz enerji tüketimini önlemek
için geliştirilen bir teknolojidir. Yani fan boştayken dönmüyorsa bu çoğu zaman doğal bir durumdur. Test etmek için GPU’yu yük altına sokmak gerekir.
2. Yazılımla Fan Devri Takibi
Fan davranışını analiz etmek için şu programlar kullanılabilir:
- MSI Afterburner
- GPU-Z
- HWiNFO
- ASUS GPU Tweak
Bu yazılımlarda RPM değeri 0 görünüyorsa fan durmaktadır. Yük sırasında RPM hala artmazsa sorun kesindir.
Ekran Kartı Fanı Dönmüyor: Yaygın Nedenler (Derinlemesine Analiz)
1. Tozlanma ve Fiziksel Engeller
Fan zamanla toz toplar. Ancak sadece yüzey değil, fanın rulman kısmı da tozlandığında dönme direnci artar ve fan durabilir. Ayrıca kablo sıkışması veya yabancı cisimler de fiziksel engel oluşturabilir.
2. Fan Rulman (Bearing) Arızası
Fanlar genelde şu tür rulman sistemleri ile üretilir:
- Sleeve Bearing (Uygun fiyatlı modeller – ömür daha kısa)
- Ball Bearing (Daha dayanıklı, uzun ömürlü)
- Fluid Dynamic Bearing (En sessiz ve uzun ömürlü olan)
Eğer ekran kartınız uzun süredir kullanılıyorsa rulman yağı kurumuş olabilir. Rulman yıpranmışsa fan elle çevrildiğinde zor döner.
3. Fan Motorunun Yanması
Fan motoru, sürekli yüksek sıcaklık altında çalışmaktan zamanla yanabilir. Özellikle mining yapılmış ekran kartlarında bu oldukça sık görülür. Motor yandığında:
- Fan hiç dönmez
- Ara sıra hareket edip durur
- Düşük voltajda tepki vermez
4. Fan Soketinin Çıkması veya Temassızlık
Ekran kartını temizlerken, takıp çıkarırken veya sistem taşınırken fan soketi yerinden çıkabilir. Bu durumda fan karttan güç alamadığı için tamamen durur. Bu sorun basit ama çok yaygındır.
5. Yanlış Fan Eğrisi / Yazılım Çakışması
MSI Afterburner veya ASUS GPU Tweak gibi yazılımlar yanlış yapılandırıldığında fanlar devreye girmeyebilir. Özellikle:
- Otomatik modun kapalı kalması
- Fan hızının %0’a sabitlenmesi
- Çakışan iki yazılımın aynı anda fan kontrolü yapması
6. Ekran Kartı Sıcaklık Sensör Arızası
Fanların çalışması doğrudan sıcaklık sensöründen gelen verilere bağlıdır. Sensör bozulursa GPU gerçek sıcaklığı okuyamaz ve fanlar çalışmaz.
7. VBIOS Fan Kontrol Sorunları
Özellikle mining çıkması kartlarda modlu BIOS bulunabiliyor. Bu BIOS’lar fan eğrisini bozabilir. Ayrıca güncelleme sırasında bir hata yaşanması da fan kontrolünü devre dışı bırakabilir.
8. Güç Kaynağı Problemleri
PSU yeterli watt sunamıyorsa veya voltaj dalgalanması varsa GPU kararsız çalışabilir, fanlar devreye girmeyebilir. Özellikle düşük kaliteli PSU’lar bu sorunları sık yaratır.
Ekran Kartı Fanı Dönmüyor: Kesin Çözüm Rehberi
1. Yük Testi ile Sorunu Doğrulayın
FurMark, 3DMark veya Unigine Superposition gibi testlerde GPU yüklenir ve sıcaklık yükselir. Sıcaklık 60°C üzerindeyken fanlar mutlaka dönmelidir.
2. MSI Afterburner ile Manuel Fan Testi
Aşağıdaki adımları izleyerek yazılımsal arıza olup olmadığını anlayabilirsiniz:
- Afterburner’ı açın.
- “Auto” modunu kapatın.
- Fan hızını %40–70 seviyesine getirin.
- Eğer fan dönüyorsa sorun yazılımsaldır.
3. Fan Kanatlarını ve Rulmanı Temizleyin
Yapılması gerekenler:
- Basınçlı hava ile toz temizleme
- Rulman kısmına ince yağ damlatma (sleeve bearing fanlarda etkili)
- Fan kanatlarını nazikçe temizleme
4. Fan Soketini Yeniden Takın
Ekran kartı soğutma bloğu üzerindeki soketi kontrol edin. Yerinden çıkmışsa nazikçe oturtun. Bu işlem çoğu vakada problemi anında çözer.
5. Termal Pad ve Termal Macun Yenileme
Isıl iletim zayıfladığında GPU hızlı ısınır ancak fan açılmayabilir. Termal padler yıllar içinde erir veya parçalanır. Değişim sonrası:
- Sıcaklık 10–25°C düşebilir
- Fan eğrisi düzgün çalışmaya başlar
6. BIOS Fan Ayarlarını Sıfırlayın
Üretici yazılımlarındaki fan ayarlarını “Default” hale getirerek fan eğrisi hatalarını çözebilirsiniz. VBIOS modluysa orijinal BIOS yüklenmeli.
7. Arızalı Fanı Değiştirin
Fan motoru yandıysa yapabileceğiniz tek şey yenisini takmaktır. Model numarasını yazarak şu şekilde arama yapabilirsiniz:
“RTX 3060 dual fan replacement”
8. PSU Testi Yapın
Yetersiz güç kaynağı sorunları için:
- Farklı PSU ile test edin
- Kablosuz güç bölücüleri kaldırın
- PCIe kablosunun sağlam olduğundan emin olun
Fan Dönmüyor Ama Ekran Kartı Isınmıyorsa?
GPU sıcaklığı 50°C altındaysa fanların dönmemesi son derece normaldir. Önemli olan, fanların yük altında çalışıp çalışmadığıdır. Örneğin birçok NVIDIA ve AMD kartı 55–60°C’ye kadar fanları devreye almaz.
Ekran Kartı Fanının Dönmemesi Zararlı mı?
Sadece boştayken fan dönmüyorsa zararı yoktur. Ancak yük altında fan çalışmıyorsa:
- GPU 90°C üzerine çıkar
- FPS düşüşü yaşanır
- Termal throttling oluşur
- Uzun vadede GPU hasarı görülebilir
Garanti Kapsamı
“Ekran kartı fanı dönmüyor” sorunu fan arızasından kaynaklanıyorsa garanti kapsamındadır. Fanlar donanımın resmi bir parçasıdır ve kullanıcı hatası yoksa ücretsiz değişim yapılır.
Sonuç
Ekran kartı fanı dönmüyor sorunu çoğu zaman yazılım ayarları, tozlanma veya fan kablosunun çıkması gibi basit nedenlerle ortaya çıkar. Ancak motor yanması, sensör arızası veya PSU problemleri gibi daha ciddi durumlar da mümkündür. Bu rehberdeki adımları takip ederek sorunun kaynağını kolayca bulabilir ve doğru çözümü uygulayabilirsiniz.
Eğer fanlar yük altında dahi çalışmıyorsa ve ekran kartınız yüksek sıcaklık değerlerine ulaşıyorsa zaman kaybetmeden teknik servise başvurmanız önerilir.
