Ekran Yırtılması Nasıl Engellenir? | Tearing Çözümü

Ekran yırtılması (screen tearing), özellikle hızlı hareket içeren oyunlarda veya yüksek kare hızlarının görüldüğü sahnelerde ekranın farklı bölgelerinde kopma, bölünme veya hizasız görüntüler oluşmasına neden olur. Bu durum hem oyun deneyimini bozar hem de rekabetçi oyuncular için ciddi bir dezavantaj yaratır. Bu rehberde tearing çözümü için tüm yöntemleri adım adım, teknik detaylarıyla ele alıyoruz.

Ekran Yırtılması (Tearing) Nedir?

Ekran yırtılması, ekran kartının (GPU) monitöre gönderdiği kare hızının (FPS) monitörün yenileme hızından (Hz) daha yüksek ya da senkronize olmaması sonucu ortaya çıkar. Ekran aynı anda birden fazla kareyi göstermeye çalıştığı için görüntü yatay çizgilerle bölünmüş gibi görünür.

Tearing Neden Oluşur?

• FPS değeri monitör Hz değerinden yüksek olduğunda (Örnek: 200 FPS, 75 Hz monitör)
• FPS dalgalı ve senkronizasyon kapalı olduğunda
• Düşük tazeleme hızına sahip monitör kullanıldığında
• G-Sync / FreeSync devre dışı kaldığında
• Eski veya yetersiz HDMI / DisplayPort kablosu kullanıldığında
• Yanlış ekran kartı sürücü ayarları yapıldığında

Doğru ayarlarla bu sorunu büyük ölçüde ortadan kaldırmak mümkündür. Aşağıdaki adımlarla tearing çözümü için en etkili yöntemleri sıralıyoruz.

BIOS Güncellemesi Nasıl Yapılır ve Neden Gereklidir?

×

Tearing Çözümü: En Etkili Yöntemler

Aşağıdaki yöntemler, ekran yırtılması yaşayan oyuncular ve kullanıcılar için hem pratik hem de kalıcı çözümler sunar. Her maddeyi tek tek deneyerek kendi sisteminiz için en iyi kombinasyonu bulabilirsiniz.

1. V-Sync Açmak (Temel Çözüm)

V-Sync Nedir?

V-Sync (Vertical Sync), ekran kartının ürettiği kareleri monitörün yenileme hızıyla senkronize eden bir teknolojidir. V-Sync aktifken GPU, monitör yeni bir kare göstermeye hazır olmadan yeni kare üretmez. Böylece ekran yırtılması büyük oranda engellenir.

V-Sync’in Avantajları

• Ekran yırtılmasını (tearing) büyük ölçüde azaltır veya tamamen ortadan kaldırır.
• Daha stabil ve akıcı bir görüntü sunar.

V-Sync’in Dezavantajları

• Girdi gecikmesini (input lag) artırabilir.
• FPS değerini monitörün Hz değerine sabitleyerek performansı sınırlayabilir.

Nvidia Kartlarda V-Sync Açma

1. Masaüstüne sağ tıklayın ve NVIDIA Denetim Masasını açın.
2. 3D Ayarlarının Yönetilmesi bölümüne girin.
3. “Dikey Senkronizasyon” seçeneğini bulun.
4. Değeri Açık olarak ayarlayıp uygula deyin.

AMD Kartlarda V-Sync Açma

1. AMD Radeon Software veya Adrenalin uygulamasını açın.
2. Oyun ya da genel grafik ayarları bölümüne girin.
3. “Wait for Vertical Refresh” seçeneğini bulun.
4. Değeri Always On (Her Zaman Açık) veya eşdeğerine getirin.

V-Sync, tearing çözümü için temel ve hızlı bir seçenektir ancak rekabetçi oyuncular için input lag dezavantajı yaratabilir.

2. G-Sync ve FreeSync Kullanmak (En Verimli Tearing Çözümü)

Eğer monitörünüz G-Sync veya FreeSync destekliyorsa, tearing çözümü için en iyi ve modern yöntem adaptif senkronizasyon teknolojileridir.

G-Sync Nedir?

G-Sync, Nvidia tarafından geliştirilen ve monitörün yenileme hızını anlık olarak GPU’nun gönderdiği FPS değerine göre ayarlayan bir teknolojidir. Bu sayede FPS dalgalansa bile monitör kareleri senkronize şekilde gösterir.

FreeSync Nedir?

FreeSync, AMD’nin benzer şekilde çalışan adaptif senkronizasyon teknolojisidir. G-Sync ile aynı mantıkla çalışır ancak AMD kartlara odaklıdır. Birçok modern monitör FreeSync uyumludur.

G-Sync / FreeSync’in Avantajları

• Ekran yırtılmasını neredeyse tamamen ortadan kaldırır.
• FPS dalgalansa bile daha akıcı görüntü sunar.
• V-Sync’e göre daha düşük input lag sağlar.

Nvidia G-Sync Nasıl Açılır?

1. NVIDIA Denetim Masasını açın.
2. Solda Ekran > G-SYNC’i yapılandır menüsüne girin.
3. “G-SYNC, G-SYNC Uyumluluğunu Etkinleştir” kutucuğunu işaretleyin.
4. Uygula diyerek ayarları kaydedin.

AMD FreeSync Nasıl Açılır?

1. AMD Radeon Softwarei açın.
2. Ekran (Display) sekmesine geçin.
3. Monitörünüzün altında yer alan AMD FreeSync seçeneğini Açık konuma getirin.

G-Sync veya FreeSync destekli bir monitör ve uyumlu ekran kartına sahipseniz, tearing çözümü için önceliğiniz bu teknoloji olmalıdır.

3. FPS Limit Ayarı Yapmak

Aşırı yüksek FPS değerleri, monitör Hz değeriyle büyük fark oluşturduğunda tearing riskini artırır. Bu nedenle FPS’i doğru şekilde sınırlamak, tearing çözümü için önemli bir adımdır.

İdeal FPS Limiti Nasıl Olmalı?

Genel öneri, FPS değerini monitör Hz değerinin birkaç FPS altında tutmaktır:

• 144 Hz monitör için: 141 FPS limiti
• 75 Hz monitör için: 72 FPS limiti
• 60 Hz monitör için: 57–59 FPS limiti

Bu yöntem hem tearing ihtimalini azaltır hem de input lag’ı düşürür.

FPS Limitleme Araçları

• Oyun içi FPS limiti (varsa ilk tercih)
• Nvidia Denetim Masası üzerinden maksimum FPS sınırı
• AMD Radeon yazılımı üzerinden FPS ayarı
• Rivatuner Statistics Server (RTSS) gibi üçüncü parti araçlar

4. Doğru Kablo ve Bağlantı Kullanımı

Monitör bağlantı kablosu da tearing problemi üzerinde dolaylı etkiye sahiptir. Eski veya yetersiz kablolar, yüksek Hz ve çözünürlükte stabil sinyal veremeyebilir.

Önerilen Kablo Türleri

• DisplayPort 1.4 / 2.0 – Yüksek Hz ve çözünürlükte en stabil çözüm.
• HDMI 2.0 / 2.1 – Yüksek tazeleme hızları için uygun.

Mümkünse 144 Hz ve üzeri monitörlerde tearing çözümü için DisplayPort kullanmanız tavsiye edilir.

5. Oyun ve Grafik Ayarlarını Optimize Etmek

Birçok modern ekran kartı sürücüsü, tearing çözümü ve input lag optimizasyonu için ek özellikler sunar.

Nvidia İçin Önemli Ayarlar

• Fast Sync: V-Sync’e göre daha az input lag ile tearing’i azaltabilir.
• Low Latency Mode: Gecikmeyi azaltır, özellikle rekabetçi oyunlarda faydalıdır.

AMD İçin Önemli Ayarlar

• Enhanced Sync: Klasik V-Sync’e göre daha düşük input lag ile tearing azaltımı sağlar.
• Anti-Lag: Girdi gecikmesini azaltmak için tasarlanmıştır.

Bu ayarları G-Sync / FreeSync ve FPS limiti ile birlikte kullanmak, tearing çözümü açısından en iyi deneyimi sağlayacaktır.

6. Monitör Yenileme Hızını Artırmayı Denemek

Bazı monitörlerde, OSD (On-Screen Display) menüsü üzerinden overclock ile Hz değeri bir miktar artırılabilir. Örneğin:

• 75 Hz monitör → 78 Hz
• 144 Hz monitör → 165 Hz

Bu her monitörde mümkün değildir ve her zaman stabil çalışmayabilir. Ancak uygun monitörlerde daha yüksek Hz değeri, daha akıcı görüntü ve daha az tearing anlamına gelebilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Aşırı overclock görüntü bozulmaları ve stabilite sorunlarına yol açabilir.
• Monitör üreticisinin önerdiği sınırları aşmamaya çalışın.

7. Ekran Kartı Sürücülerini Güncellemek

Eski veya hatalı ekran kartı sürücüleri tearing, görüntü bozulması ve performans sorunlarına yol açabilir. Tearing çözümü arıyorsanız ilk adımlardan biri sürücü güncellemesi olmalıdır.

Güncelleme Önerileri

• Nvidia için: GeForce Experience üzerinden en son sürücüyü yükleyin.
• AMD için: Radeon Software / Adrenalin içinden güncelleme kontrolü yapın.
• Intel için: Intel Arc Control veya resmi sürücü indirme sayfasını kullanın.

8. Pencere Modunu Değiştirmek

Tearing problemi bazı oyunlarda sadece belirli görüntü modlarında ortaya çıkabilir. Bu nedenle oyun içi ekran modu da önemlidir.

Denemeniz Gereken Modlar

• Tam Ekran (Fullscreen): Genellikle en iyi performans ve en düşük tearing.
• Kenarlıksız Tam Ekran (Borderless Fullscreen): G-Sync / FreeSync destekliyse iyi sonuç verir.
• Pencere Modu (Windowed): Bazı sistemlerde tearing artabilir.

9. Monitörü Doğru Hertz Değerinde Çalıştırmak

Windows bazen monitörünüzü varsayılan 60 Hz’de çalıştırabilir. Bu da tearing ve akıcılık problemlerine sebep olur.

Windows Yenileme Hızı Ayarı

1. Ayarlar > Sistem > Ekran menüsüne girin.
2. Gelişmiş Görüntü Ayarlarına tıklayın.
3. “Yenileme Hızı” bölümünden monitörünüzün gerçek Hz değerini seçin (örneğin 144 Hz).

Bu adımı atlamak, monitörünüz 144 Hz olsa bile 60 Hz deneyimi yaşamanıza ve tearing sorununa yol açabilir.

Tearing Çözümü İçin En İyi Kombinasyon (Uzman Önerisi)

Aşağıdaki kombinasyon, çoğu oyuncu için en ideal tearing çözümü olarak kabul edilir:

1. Monitörde G-Sync veya FreeSync özelliğini açın.
2. Nvidia / AMD kontrol panelinden bu özelliği de aktif edin.
3. Oyun içi FPS limitini monitör Hz değerinden 2–3 FPS düşük olacak şekilde ayarlayın.
4. Mümkünse DisplayPort kablo kullanın.
5. Nvidia için Low Latency Mode, AMD için Anti-Lag gibi gecikme azaltıcı özellikleri açın.

Bu ayarlarla hem ekran yırtılması sorununu büyük ölçüde çözebilir hem de rekabetçi oyunlarda düşük gecikme ile daha konforlu bir deneyim yaşayabilirsiniz. Özellikle modern donanımda G-Sync / FreeSync + FPS Limiti + Doğru Kablo kombinasyonu, tearing çözümü için en sağlıklı yoldur.

Sık Sorulan Sorular

Tearing Neden Sadece Bazı Oyunlarda Oluyor?

Her oyun motoru farklı şekilde çalışır. Bazı oyunlar görüntü senkronizasyonuna daha duyarlıdır. Oyun içi FPS limiti, görüntü modu ve motor optimizasyonu tearing sorununu oyun bazında değiştirebilir.

G-Sync ile V-Sync Aynı Anda Kullanılır mı?

Evet, özellikle Nvidia tarafında kontrol paneli üzerinden G-Sync + V-Sync Açık ve FPS’in monitör Hz değerinin birkaç FPS altında sınırlandırılması, tearing çözümü için önerilen kombinasyonlardan biridir.

Düşük Donanım da Tearing Yapar mı?

Evet. Sadece yüksek FPS değil, ani FPS dalgalanmaları da tearing yapabilir. Zayıf donanımlarda oyun ayarlarını optimize etmek ve FPS’i mümkün olduğunca sabit tutmak bu nedenle önemlidir.

Sonuç: En Etkili Tearing Çözümü Nasıl Olmalı?

Özetle, tearing çözümü için izlemeniz gereken adımlar şunlardır:

• Monitörünüz destekliyorsa G-Sync veya FreeSync’i mutlaka aktif edin.
• Oyun içi veya sürücü üzerinden FPS limitini monitör Hz değerinizin biraz altında ayarlayın.
• V-Sync, Fast Sync veya Enhanced Sync gibi seçenekleri sisteminizle en uyumlu olacak şekilde test edin.
• DisplayPort veya kaliteli HDMI 2.0/2.1 kablo kullanmaya özen gösterin.
• Güncel ekran kartı sürücülerini kullanın ve monitörünüzün doğru Hz değerinde çalıştığından emin olun.

Bu adımları uyguladığınızda, ekran yırtılması sorununu büyük ölçüde ortadan kaldırabilir ve çok daha akıcı bir oyun ve görüntü deneyimi elde edebilirsiniz.

Bu yazıya tepkin ne?

0Beğendim0Sevdim0Komik0Vay Be0Üzücü0Sinirlendim